Focal ar fhocal
Sa cholún seo, déanann Dónall P Ó Baoill iniúchadh gach coicís ar bhunús agus stair na bhfocal Gaeilge agus na claochluithe a tháinig orthu i gcaitheamh na blianta. Breathnófar freisin ar na focail a cailleadh i gcaitheamh na blianta agus ar fhocail nua a cumadh agus a cuireadh leis an teanga agus an gaol idir an Ghaeilge agus teangacha eile na hEorpa.
Cad a cheapann tú den cheap magaidh?
Is é forbairt an fhocail ‘ceap’ atá faoi chaibidil an tseachtain seo
Meascra Ábhair
‘Geimhreadh’, ‘samhradh’, ‘colbha’, agus focail eile atá faoi chaibidil an tseachtain seo.
Dearbh, dearg agus dí-
Focail agus míreanna coitianta dar tús ‘d’ atá faoi chaibidil an tseachtain seo.
Ceas, ceasaí agus lagú ‘ng’
Léirítear arís an tseachtain seo gurb iomaí casadh a chuireann an Ghaeilge di
‘Ceangal’ agus focail ghaolmhara
Is iomaí bealach leis an fhocal ceangal a úsáid nach rithfeadh leat ar an chéad amharc
Tuilleadh faoi dhathanna na Gaeilge agus a n-úsáid
An tseachtain seo, caitear súil ar na húsáidí éagsúla a bhaineann leis na dathanna bán, geal agus gorm sa Ghaeilge
Magh, Teach - Amach is Isteach
Focal ar fhocal: An tseachtain seo tugann Dónall P Ó Baoill spléachadh ar mheascán foclóireachta
Faoisc, freagra agus beannachtaí na féile
Deirtear gur ‘Cothraige’ an chéad ainm a tugadh ar Naomh Pádraig in Éirinn mar nach raibh aon fhuaim [P] i nGaeilge ag an am…
Dúchas agus dathanna
Focal ar Fhocal: Tá ‘dearg’ agus ‘dubh’ i measc na ndathanna a úsáidtear le treise a chur in iúl sa Ghaeilge
Focail a bhíonn ina gcónaí leo féin
Ní minic a chloistear feorthainn, totán ná riglí ar na saolta seo…
Focail anonn is anall
Sampla beag den dóigh ar tháinig focail agus frásaí Gaeilge isteach i mBéarla na hÉireann
Ó Dhroim Inbhir go hIndreabhán
An tseachtain seo braitheann Dónall P. Ó Baoill ar an mhír ‘inbhear’, atá le fáil in go leor logainmneacha sa tír
Scéalta ár n-ainmneacha agus sloinnte
Is beag nach scéal bleachtaireachta an turas a chaithfeas duine a dhéanamh le theacht ar an fhírinne.
Chan mar a shíltear a bhítear
Tá ‘fíoch’, ‘diamhair’ agus ‘díon’ i measc na bhfocal atá á gcíoradh an tseachtain seo
Súgaí súgaí agus sciob sceab
Tá fuaimfhocail nó Onamataipé na Gaeilge faoi chaibidil an tseachtain seo
Ó ghaol go fuath
Is eol dúinn ar fad an chiall atá le ‘col ceathrair’ - seo mar a tháinig sé chun cinn
Crosswords & Puzzles
Crosswords & puzzles to keep you challenged and entertained
Stardust
Inquests into the nightclub fire that led to the deaths of 48 people
Common Ground
How does a post-Brexit world shape the identity and relationship of these islands
Family NoticesOpens in new window
Weddings, Births, Deaths and other family notices